Door allerlei omstandigheden heeft deze aflevering van mijn nieuwsbrief (te) lang op zich laten wachten. Dat werd echter bepaald niet veroorzaakt door een gebrek aan stof, maar veeleer door een vrijwel chronisch gebrek aan tijd. Want het is gewoon niet waar dat een computer de efficiency zozeer zou verhogen. En dan zijn er al die andere projecten (waaronder bijvoorbeeld de fraaie website www.muziekvangessel.com). Mijn volgende nieuwsbrief zal dus sneller verschijnen, bovendien in een iets ander jasje gestoken en voorzien van een andere naam: Computervreugde & Verdriet

Communicatie en zelfbewustzijn
Er zijn goede redenen om het vermogen tot communiceren aan te merken als een essentieel kenmerk van leven. Bacteriën doen het en wij doen het, ieder op een eigen kenmerkende manier. Computers doen het ook, communiceren bedoel ik, maar leven zij daarmee ook? In mijn ogen kun je dat inderdaad bevestigend beantwoorden, maar een heel wat moeilijker vraag is of je daarbij ook kunt spreken van zelfbewustzijn. Waarschijnlijk niet - evenmin als dat bij een bacterie het geval zal zijn - maar wat niet is kan natuurlijk komen. Dat is in elk geval de mening van Ray Kurzweil in zijn boeiende, maar tevens verontrustende boek 'The Age of Spiritual Machines'.

Meer over Kurzweil en enkele hoofdstukken uit zijn boek zijn te vinden op http://www.penguinputnam.com/kurzweil/index.htm. Bij het lezen schieten me de woorden van Lévi-Strauss te binnen: 'De wereld is zonder de mens begonnen en zal ook zonder hem eindigen'. Wanneer dat einde ooit aanbreekt zullen er vrijwel zeker nog steeds bacteriën bestaan en waarschijnlijk ook nog computers. Natuurlijk niet in de primitieve vorm zoals we die nu kennen (en zeker niet voorzien van Windows), maar als zelfreproducerende en communicerende entiteiten met een omvangrijke kennis en in staat om deze helemaal zelfstandig aan te vullen. Wie weet ook een flink stuk wijzer dan de mens ooit was...

Imagine now and sing,
creating myths
forming jewels from the falling snow.

De dichtende computer...
De regels hierboven vormen een alleszins acceptabele haiku die werd geschreven door de Cyber Poet van de genoemde Ray Kurzweil. Dit al eerder door mij aangehaalde programma is echter beslist meer dan alleen een grappig speeltje en kan behalve voor dit soort zaken ook een uitmuntend stuk gereedschap betekenen voor de serieus dichtende medemens. Het 'leest' daartoe creaties (in digitale vorm) van bekende dichters zoals Shakespeare, Tennyson, Byron, etc. En doet op basis hiervan meer of minder vergaande suggesties ter aanvulling van je eigen scheppende pogingen. Eigenlijk nog het meest vergelijkbaar met de handige woordenlijstjes die deze beroemde voorgangers zelf ook ongetwijfeld bij de hand hadden.

Kunstmatige Intelligentie (AI)
Ook de digitale dichter van Kurzweil is een voorbeeld van Kunstmatige Intelligentie. Dit soort toepassingen nam ongeveer een aanvang met het programma Eliza van computerpionier Joseph Weisenbaum. Alleen had hij het programma min of meer bedoeld als persiflerende simulatie van een psychiater die aan hem gestelde vragen vooral met wedervragen pleegt te beantwoorden. Tot zijn grote schrik echter bleken zowel patienten als veel psychiaters het programma als een werkelijke hulp en zelfs als een vervanger voor een echte psychiater te zien, waarna Weisenbaum zich min of meer van het hele begrip Artificiele Intelligentie distantieerde.

Lever je eigen bijdrage aan Mindpixel
Of voluit aan het Mindpixel Digital Mind Modeling Project. Dit geesteskind van ene Chris McKinstry beoogt een een soort superintelligentie voort te brengen door middel van het aandragen van miljarden eenvoudige maar onweerlegbare feiten, de eigenlijke Mindpixels. Dit aandragen staat via de website voor iedereen open en de gedachte erachter is dat op deze wijze zoveel fundamentele kennis wordt verzameld dat deze bij overschrijding van een zekere 'kritische massa' vanzelf tot een vorm van intelligentie zal leiden. Deskundigen plaatsen daar overigens de nodige vraagtekens bij, maar het is wel een slimme en speelse Internet-toepassing en als toeleverancier van je eigen Mindpixels wordt je tevens een aandeeltje in de toekomstige revenuen van dit superbrein toegewezen.

Kennis via het Internet
In afwachting van al die intelligente computers dienen we voorlopig nog even zelf na te denken en daarbij kunnen computers en de vele informatieve sites op het Internet als informatie-aandragers goede diensten verlenen. Neem nu zoiets gewoons als het dagelijkse nieuws. Elk dagblad heeft inmiddels ook een eigen website en stelt daarop vaak complete electronische archieven ter beschikking. Wil je meer weten over achtergronden bij het wereldnieuws? Probeer dan ook eens The Why Files. Een andere slimme methode verschaft ons het programma Atomica, dat toegang biedt tot een grote kennis-database. En dan zijn er natuurlijk de alom tegenwoordige zoekmachines, zoals het door mij al eens sterk aangeraden Google.

De goede gidsen van het net
Wat deze nieuwsbrief probeert te zijn is een persoonlijk getinte en daardoor nogal willekeurige wegwijzer naar, zoals het in de aanhef heet, 'aardige en onaardige informatie op het Internet'. Wie daarnaast zoekt naar een diepergravende en gestructureerde aanpak over een bepaald onderwerp doet er goed aan About.com eens op te zoeken. Op dit netwerk (The Human Internet genoemd en voorheen bekend als The Mining Company) staan zo'n 700 gidsen klaar om je te voorzien van de meest ruime informatie over even zoveel gespecialiseerde onderwerpen. Dat kan gaan van biografiën van de personen die de nieuwe Amerikaanse regering uitmaken (met o.a. een boeiend artikel over de nieuwe Attorney General John Ashcroft) tot babyverzorging toe. In totaal betreft het maar liefst zo'n 50.000 onderwerpen...

Sneller lezen leren
Ook in dit digitale tijdperk dient er meer dan ooit te worden gelezen en dat doen we niet altijd even efficient. Veel mensen bijvoorbeeld spreken als het ware in gedachten de gelezen woorden uit (subvocaliseren) en ook worden delen van een zin vaak tweemaal gelezen. Leesgewoontes worden daarbij nogal eens gevormd door een bepaald medium, zoals kranten met een smalle kolom, waardoor het lezen van langere regels wordt vertraagd. Het sharewareprogramma AceReader is een compleet lessysteem om de efficiency van het lezen via verschillende methodes te vergroten. Het is in beperkte mate gratis uit te proberen, terwijl een registratie $24.95 kost.

Bedenk dat alle informatie uit de hele wereld toch van weinig nut blijkt wanneer je er niets mee kunt of wilt doen. Bovendien blijft de volgende (ook van het Internet geplukte) observatie onverminderd geldig:

Data is not information,
Information is not knowlegde,
Knowledge is not wisdom.

Burgerprotest is democratie in actie
Regeren is vooruitzien - een fraaie kreet, maar in de praktijk lijkt het er vaak veel meer op dat bestuurders zonder veel begrip achter de feiten aanhobbelen, eindeloos vergaderen en tenslotte toch nog uiterst twijfelachtige beslissingen nemen. Nu zal elke beslissing, hoe goed ook, ergens wel een tegenstemmer ontmoeten, maar we onderschrijven in ons land (en in veel andere landen) ook het principe van de democratie. Dat betekent o.a. uitleg geven aan de burger en deze zoveel mogelijk bij de besluitvorming betrekken. Het wil dus niet zeggen dat een meerderheid onder alle omstandigheden zijn zin kan doordrijven, wel dat er serieus wordt geluisterd. En daar mankeert het nogal eens aan...

Als voorbeeld het langzamerhand met beton volgestorte Gooi, waar Hilversum zich graag profileert als multimediastad, maar dat de ontsluiting van de al maar groeiende TV- en andere studiocomplexen steeds verwaarloosd heeft. Nu het met het verkeer daar vast dreigt te lopen komen ineens allerlei verhitte plannen op tafel, waaronder de aanleg van autowegen over de al zo schaarse heide. Vooral de weg die op enkele tientallen meters van de Bussumse randweg zou moeten lopen stuit op fervente tegenstand van vrijwel de gehele Bussumse bevolking en de unanieme afwijzing van haar bestuurders. Met als gevolg dat, mede door oproepen via het Internet, binnen de kortste tijd zo'n 21.000 'anti'-handtekeningen verzameld werden. Zie http://www.angelfire.com/stars/natureeducation/gooiautoweg.html en http://www.milieudefensie.nl/campagnes/ruimte/lokaties/lok-bussum-hei.html.

Internet in de strijd voor meer democratie
Het Internet heeft de potentie om de gewone burger, althans in onze westerse maatschappij, een directe stem te geven. Maar daartoe zal er toch flink wat in onze politieke constellatie dienen te veranderen, hetgeen gezien de befaamde stroperigheid van de politieke besluitvorming niet binnen afzienbare termijn voor de hand ligt. Langs indirecte weg, door gerichte actie dus, kan er echter veel druk op allerlei bestuurders worden uitgeoefend. Een goed voorbeeld zijn de verschillende acties zoals die door gebruikersgroepen tegen lamlendige kabelboeren werden gevoerd. Met name Chello en moedermaatschappij UPC hebben dat kunnen merken door respectievelijk www.chello.nl en www.upc.nl. Tientallen van hen zijn samen met andere kabelgroeperingen zelfs verzameld op een eigen startpagina.

Ook 'goede doelen' in de ban van het Internet
Al eerder vestigde ik de aandacht op The Hunger Site, waarmee door een druk op de muisknop een hongerende medebewoner van deze aarde gevoed kan worden. Hieronder nog een paar van deze sites die een soortgelijk principe hanteren. Maak er een Bookmark of Favoriet van en klik ze regelmatig even aan. Je maakt jezelf daarmee tot deelnemer aan een wereldwijd netwerk en hoewel het natuurlijk niet meer dan een heel klein stapje betekent, moet je maar bedenken dat ook de hoogste doelen uitsluitend stapje voor stapje kunnen worden bereikt.

http://www.secondharvest.org/ - Feed the hungry
http://www.hungersearch.com - Every search means a meal
www.therainforestsite.com - Donate to buy and protect rainforest land
http://www.webreleaf.com/ - Plant trees
https://www.amfor.org/newforms/treesself.php3 - Plant more trees
http://www.freedonation.com/ - Click to donate to many worthy causes

Bouw je eigen website - voor iedereen
Er zijn tal van redenen te bedenken waarom mensen een eigen website willen opzetten, al zullen veel daarvan na verloop van korte tijd even snel weer verdwijnen. Het onderhouden van een interessante site blijkt namelijk veel moeilijker te zijn dan het eenmalig opzetten ervan. Voor het laatste hier drie zeer goede links die je er alle informatie over verschaffen. Zeer overzichtelijk, vooral voor beginners is daarbij DreamInk. Omvangrijk en buitengewoon informatief is WebReview, die onder redactie staat van Molly Holtzschlag, wiens boek Het Complete Boek Web Design door mij al eens uitbundig werd geprezen. Gevorderden kunnen terecht op de zustersite Web Techniques.

Leerlingen bouwden de beste website
ThinkQuest (www.thinkquest.org en www.thinkquest.nl) is een organisatie die ijvert voor educatieve websites en organiseert daartoe al vijf jaar internationale wedstrijden voor zelfgebouwde sites van leerlingen. De onderwerpen bestrijken een zeer ruim gebied en betreffen zaken als quantum mechanica, de toepassing van kernenergie zowel als de onvermijdelijke Harry Potter. Dit jaar konden voor het eerst ook de docenten meedoen, maar die van de leerlingen wonnen het toch. Doorover is in de pers trouwens nogal wat te doen geweest. Er deden in totaal 7000 leerlingen mee en opvallend was de internationale samenwerking tussen de deelnemers die zich soms letterlijk een halve aardbol van elkaar bevonden. Overleg vond dan plaats door middel van email. De resulterende sites zijn een bezoek meer dan waard - een goede besteding van een regenachtige zondagmiddag.

Hoe veilig is je computer?
Een telkens weer terugkerend onderwerp. En dit terecht, want zoals je 's avonds ook je voor- en achterdeur controleert om ongenode gasten buiten te houden wens je ze evenmin tot je computer toe te laten. Helaas volstaan hier geen eenvoudig te begrijpen fysieke sloten en blijken er, zodra het Internet in het spel is, heel wat onzichtbare kieren en gaten te bestaan. Het gaat daarbij ook niet alleen over medicijnen tegen virussen, maar vooral over inzicht in computerkwetsbaarheid in het algemeen en hoe je daartegen te beschermen. Op ZDNet heeft men alles op gedegen wijze bij elkaar gebracht. Wie specifiek meer over virussen wil weten kan ook nog terecht op de site van PCWorld.

Tenslotte
Alle vorige afleveringen van deze nieuwsbrief zijn in een HTML-versie te vinden op een vernieuwde Startpunt.com

Dialoog is veel leuker dan alleenspraak en daarom is elk commentaar van harte welkom. Daarnaast kun je natuurlijk ook zelf een onderwerp aandragen. Klik hier voor het versturen van een e-mail bericht (ook voor aanmelding als nieuwe abonnee).