H e n k 's   N i e u w s b r i e f   n r.   3

Dit e-mailbericht verschijnt onregelmatig en is eveneens onregelmatig van inhoud. Het is de weerslag van aardige en/of onaardige wetenswaardigheden die ik op het Internet of daarbuiten tegenkwam en die ik graag wil doorgeven. Een antwoord met een simpel 'stop' is echter voldoende om je van de mailinglijst te verwijderen.
Iedereen die deze nieuwsbrief ontvangt mag deze doorsturen aan anderen en ontvang je dit bericht via een ander dan is hier klikken voldoende om zelf op de lijst geplaatst te worden. Maak dit dan kenbaar door zoiets te vermelden als: 'plaats mij op de mailinglijst'...


Reacties op mijn nieuwsbrief
Hoewel de start van deze nieuwsbrief slechts bescheiden was, kwamen er toch flink wat reacties op. Kennelijk spreekt het veel mensen aan dat iemand de moeite neemt om het Internet af te struinen op zoek naar 'aardige en onaardige' onderwerpen en deze vervolgens aan anderen door wil geven. En e-mail heeft natuurlijk een heleboel voor op een papieren bericht, zelfs nog afgezien van de hoge verzendkosten die een groeiend aantal ontvangers met zich zou meebrengen.

Een virtuele nieuwsbrief bijvoorbeeld wordt in een oogwenk honderd- of duizendvoudig gekopieerd, zelfs zonder dat er een stukje papier of printer aan te pas komt. Ook hoeft niemand door weer en wind brieven in bussen te laten glijden en er is met een simpele druk op een knop op te antwoorden. Die antwoorden stel ik zeer op prijs... Ten eerste als teken dat mijn woorden inderdaad worden gelezen, maar belangrijker vanwege de (bij)sturing die ze mogelijk maken.

Daarbij is het duidelijk dat schrijver en lezer onverbrekelijk bij elkaar horen, zoals de dag bij de nacht, zoals yin bij yang... Maar er is meer. Er zijn ook nog al die andere lezers en er is het Internet dat vele miljoenen mensen in principe met elkaar in contact kan brengen. Bovenal is er die grote bol waarop we met z'n allen leven en werken... en waarvoor we tevens met z'n allen verantwoordelijk zijn. Ook binnen dat gevoel en die realiteit wil deze nieuwbrief een schakeltje zijn...

Gegevens betekenen nog geen informatie
Informatie vormt nog geen kennis
Kennis is niet hetzelfde als wijsheid...

Digibeten en het weten...
Dreigt er een scheiding der geesten te ontstaan tussen degenen die al zeer goed de weg weten in de digitale wereld en degenen die nog onbevangen met beide benen in de 'oude' wereld staan? Zoiets hangt natuurlijk vooral af van wat je met dat gegeven en die toegang doet. Zie de bovenstaande vaststelling (en wat let je om dit met grote letters op de muur, boven je bed of in elk geval op de rand van je computermonitor te schrijven).
Heel praktisch is er bij het schrijven van deze woorden mijn eigen dilemma dat ik niet goed weet voor wie ik schrijf, de weter of de niet-weter. Of de half-weter natuurlijk en misschien is dat toch de grootste categorie. Bovendien kun je veel weten binnen het ene gebied en weinig binnen een ander. Daarom probeer ik zaken zoveel mogelijk af te wisselen, soms met enige onderlinge samenhang, soms helemaal zonder.

Onze digitale wereld
Het begon al jaren terug met een sluipende digitalisering van de wereld, maar met de komst van het Internet werden ons pas goed de ogen geopend. Het vertalen van de werkelijkheid in eentjes en nullen kreeg daarmee een gigantische versnelling en de gevolgend zijn groot. Zo staan voortaan piramiden niet langer in Egypte maar op Times Square en het monster van Loch Ness heeft een tweeling gekregen. En 80 procent van alle muziek die we op de TV horen komt direct uit de computer.
Is dat eng? Het is maar hoe je het bekijkt. Al sinds de uitvinding van de fotografie werd er in de donkere kamer vervalst dat het een lieve lust was, maar dat is natuurlijk niets vergeleken wat we nu meemaken (en met wat ons nog te wachten staat). Over het digitale beeld en de grote vreugden die met het zelf maken van een nieuwe werkelijkheid samenhangen gaan we het in een volgende aflevering nog hebben. Eerst iets over muziek.

Digitale muziek
'Gewoon', dat wil zeggen analoog, geluid kunt je je voorstellen als een opeenvolging van luchtverdichtingen en -verdunningen, meer in het algemeen als een soort golfvorm. Bij de digitale pendant wordt zo'n golfvorm een groot aantal keren per seconde gemeten en de zo verkregen waarde wordt vervolgens in een getal uitgedrukt. Dat grote aantal moet je echte letterlijk nemen, want bij een digitale audio-cd is het bijvoorbeeld ruim 44.000 maal.
Al die getallen worden uiteindelijk weer vertaald in eentjes en nullen, de taal van de computer. Het grote voordeel van een reeks getallen echter is dat er niet makkelijk een verminking optreedt, immers enen en nullen betekenen eigenlijk het verschil tussen 'aan' en 'uit' en dat laat zich niet zo maar veranderen. Verder zijn getallen op zich wel weer betrekkelijk eenvoudig opzettelijk te wijzigen, met andere woorden te manipuleren.

Samengeperste muziek: MP3
Ook compressie is een vorm muziekmanipulatie die tegenwoordig een steeds grotere rol speelt. Het berust op de manier waarop ons gehoor kennelijk werkt en waarbij geluiden 'in de schaduw' niet langer afzonderlijk worden waargenomen. Of zoals ik het eerder in een lezing uitbeeldde: als een tuba speelt hoor je geen fluit... Zonder dieper in te gaan op de vrij complexe technische aspecten is wel de uitkomst van belang, namelijk een compressie van zo'n 10 maal de oorspronkelijke omvang.
Wie toch wat meer wil weten over de manier waarop zo'n samenpersing wordt bereikt kan dat nalezen op http://www.hccnet.nl/404/multimedia/maart/compressie.html. De impact die het heeft op de muziekwereld, die grotendeels in handen is van een handjevol grote distributeurs is groot en deze verklaarden het verschijnsel MP3 dan ook ongeveer de oorlog (http://www.hccnet.nl/404/multimedia/mei/oorlog.html). Inmiddels probeert men het nieuwe formaat met een ingebouwde beveiliging enigszins te omarmen, maar van harte gaat het zeker nog niet.
Er doen uiteraard wel allerlei gruwelverhalen de ronde over de slechte kwaliteit van deze gecomprimeerde MP3-files, maar een blinde luistertest van een gerenommeerd tijdschrift rekende daar onlangs overtuigend mee af. Een gemeleerde groep luisteraars, waaronder echte fanaten die bereid zijn om duizenden guldens alleen al voor luidsprekersnoeren uit te geven, slaagde er namelijk niet in om een kwaliteitsverschil vast te stellen tussen MP3-files en goede audio cd's.

Muziek op het Net
Om MP3-songs te kunnen beluisteren is een afspeler nodig, zoals o.a. een relatief klein programma, WinAmp geheten (http://www.winamp.com/getwinamp/), dat zich in de computer nestelt en dat direct actief wordt zodra je op een song (met de extensie .MP3, maar ook die met .WAV, ofwel ongecomprimeerde digitale audio) dubbelklikt. Ook is het mogelijk om een hele lijst met gekozen songs af te werken, zoals de aloude jukebox. Aardig is dat je het uiterlijk van WinAmp met behulp van zogenaamde 'skins' ingrijpend kunt veranderen.
Er zijn ontelbare sites die, legaal of illegaal, MP3-songs aanbieden, maar een uitstekend startpunt vormt MP3.com (http://www.mp3.com) waar je duizenden overzichtelijk gerangschikte songs tegenkomt, gratis of tegen een geringe betaling. De gemiddelde omvang is 2-3 MB. Wie toch nog meer wil kan gebruikmaken van het specialr zoekprogramma Napster (http://www.napster.com). En ze organiseren met CDOrganizer (http://hem.passagen.se/logge/coder/cdorg20.zip).

Een speciale vermelding: GigaSampler
De weergave van digitale muziekinstrumenten berust globaal op twee systemen: synthese en sampling. Bij de eerste methode worden klanken opgewekt en bewerkt door slimme electronische schakelingen. Bij de tweede liggen de gedigitaliseerde klanken van bestaande instrumenten eraan ten grondslag. In de praktijk echter blijken de verschillen niet zo erg groot en betreft het vaak een beetje van het een en een beetje van het ander.
Onder de naam GigaSampler gaat een programma schuil dat met behulp van een heel speciale techniek de harde schijf gebruikt voor het opslaan van geluidssamples. Grote samples, zoals de naam al aangeeft. Een voorbeeld is hun nieuwste 'sample' van de Steinway van het Concertgebouw, waarbij elke toetsaanslag in maar liefst 20 samples werd opgeslagen. De totale omvang bedraagt daardoor zo'n 3 GigaByte.
Wie er meer van wil weten/horen kan terecht op de site van de maker, Nemesys (http://www.nemesysmusic.com) en daar is o.a. het voorbeeld van een (wat minder grote) pianosample te beluisteren in Reverie van Debussy (http://www.nemesysmusic.com/sounds/mp3.html#gigapiano). Ook dit is een MP3-file, met een omvang van ca. 1 MB en een speelduur van 66 seconden.

Leren luisteren
In ons land zijn een paar miljoen mensen min of meer regelmatig bezig met zelf muziekmaken. Gewoon, omdat ze het leuk vinden of om er van te bestaan. Eigenlijk kun je er niet vroeg genoeg mee beginnen, maar dat schijnen zowel landelijke als lokale politici maar moeilijk te kunnen begrijpen. Terwijl er wel forse subsidies worden verstrekt voor pop-festivals en dergelijke is er steeds minder tot niets beschikbaar voor het onderwijs in muziek.
Een beetje in de vergetelheid geraakt is het klassikale solfege-systeem van Kodaly. Maar gelukkig komt ook hier de computer te hulp voor gehoortraining. Een overzicht van ruim 60 programma's vind je op http://www.msu.edu/user/spangle9/etsoftware.html. Fraai en helemaal gratis is Melodic Ear (http://www.wenet.net/~kalinsky/melodic_ear). EarMaster Pro daarentegen kost 149 gulden, is iets uitgebreider en toont wat meer gestroomlijnd (http://www.miditec.com/pro/features.htm).

Zelf musiceren
Hoezeer de comuter kan helpen bij het voortbrengen van muziek kun je lezen in http://www.hccnet.nl/404/multimedia/april/muziek.html. Daarbij kom je er al snel achter dat de computer weliswaar kan helpen, maar dat het goed bespelen van een instrument nog wel wat voeten in de aarde heeft. Daarvoor kom je dan toch terecht bij een echte leraar die je leert hoe je je vingers moet plaatsen en een mooie toon moet voortbrengen.
Op het punt van de theorie echter komt ook de virtuele leraar aardig uit de voeten, zij het dan dat je hiervoor zelf de nodige discipline dient op te brengen. Het Nederlandse programma MusicMaster 2000 is zo'n (strenge) leraar die je tot-en-met conservatoriumniveau alles bijbrengt over toonladders, accoorden en kadensen. Maar ook over het herkennen van intervallen en tonen, ritmen en stijlen. Kijk ervoor op http://www.start.at/ccm.

In de volgende aflevering
Ook in de volgende aflevering van mijn nieuwsbrief veel over muziek, maar dan ook het een en ander over meer beeldende zaken. Het bewerken van foto's, het maken van afbeeldingen en websites, bronnen en programma's. Waarschijnlijk zal tegen die tijd ook mijn eigen grafische website, Graphics Galore, in de lucht zijn...

Niet vergeten
In mijn vorige nieuwsbrief noemde ik de hongersite (http://www.thehungersite.com) en hoe je daar met een muisklik ergens in de wereld voedsel doneert aan een medemens. Je bent toch niet vergeten er vandaag weer even op te klikken. Het mag inderdaad slechts eenmaal per dag, maar dat wel elke dag weer... Een goed begin!

Zo maar enkele interessante (muziek)sites
Muziek Netwerk Nederland: http://www.mnn.nl/
NL-menu Muziek: http://www.nl-menu.nl/nlmenu/muziek/home.html
UptoMusic - Uw muzieksite: http://www.uptomusic.com/
Nederlandse Jazz op internet: http://www.dutch-jazz.com/index.html
Voor gitaristen: http://www.guitarsite.com


Dialoog is veel leuker dan alleenspraak en daarom is elk commentaar van harte welkom. Daarnaast kun je natuurlijk ook zelf een onderwerp aandragen. Klik hier voor het versturen van een e-mail bericht (ook voor aanmelding als nieuwe abonnee).

Deze nieuwsbrief werd samengesteld door Henk de Boer (henk.de.boer@hccnet.nl)