H e n k 's   N i e u w s b r i e f   n r.   5

Dit e-mailbericht verschijnt onregelmatig en is eveneens onregelmatig van inhoud. Het is de weerslag van aardige en/of onaardige wetenswaardigheden die ik op het Internet of daarbuiten tegenkwam en die ik graag wil doorgeven. Een antwoord met een simpel 'stop' is echter voldoende om je van de mailinglijst te verwijderen.
Iedereen die deze nieuwsbrief ontvangt mag deze doorsturen aan anderen en ontvang je dit bericht via een ander dan is hier klikken voldoende om zelf op de lijst geplaatst te worden. Maak dit dan kenbaar door zoiets te vermelden als: 'plaats mij op de mailinglijst'...


Virusalarm
De wereldwijde virusangst werd de afgelopen tijd weer flink aangewakkerd door het ILoveYou virus en misschien dat de honderden miljoenen gebruikers van PC's met Windows zich nu eindelijk gaan realiseren dat ze daarmee een huisje bezitten zonder slot op de voordeur. Gewoon omdat de maker, Microsoft, een redelijke beveiliging die tenminste de vergelijking met een gedegen Lipsslot kan doorstaan, niet oportuun acht. Degenen die niet al op Linux of BeOS zijn overgeschakeld zullen het voorlopig echter moeten doen met het aanbrengen van externe beveiligingen en ook hun contactgedrag enigszins dienen aan te passen. Dat betreft dan het niet zo maar openen van attachments bij e-mail. Het is natuurlijk treurig om zoveel argwaan te moeten koesteren vanwege een stelletje anonieme vandalen, maar zoals we allemaal ook weten is de wereld nog verre van perfect...

De drie eenvoudigste regels voor verhoogde computerveiligheid
- Bliksemafleider. Dit letterlijk, want elke zomerse onweersbui is een potentieel gevaar voor uw computer, modem, monitor, maar ook keyboard en andere electronische muziekinstrumenten. Redelijke bescherming biedt een stekerstrip met een zg. surge-protector, een overspanningsbeveiliging. De noodzakelijke extra is een goede aardverbinding. Kosten ca. 35 gulden en te verkrijgen bij vrijwel elke computerwinkel. Beter nog is een UPS, een Uninterruptable Power Supply, die ook bescherming biedt bij onverwachte stroomuitval. Kosten 200-250 gulden.
- Slot op de voordeur. Dit wordt gevormd door een goede virusscanner die elke binnenkomende file controleert. Er zijn er vele, maar mijn favoriet is InoculateIT van Computer Associates (http://antivirus.cai.com/). Deze is voor persoonlijk gebruik zelfs helemaal gratis en er verschijnen bijna wekelijks automatisch installeerbare upgrades. Op de site vind je tevens heel veel nuttige informatie over oude en nieuwe virussen en hoe je er zo goed mogelijk tegen te beschermen.
- Slot op de achterdeur. Om te voorkomen dat hackers die routinematig aan de achterdeur rammelen die onverwacht open vinden is een persoonlijke Firewall een nuttige investering. Zelf gebruik ik BlackICE (http://networkice.com/html/home___small_office.html) dat bij registratie $39.95 kost. Maar je komt als particulier zelfs helemaal gratis terecht met ZoneAlarm van Zone Labs (www.zonelabs.com). Dit programma kent tevens een voorziening voor e-mail met boosaardige Visual Basic scripts zoals het ILoveYou virus.

Computers op het water
De Friese firma Stentec (www.stentec.com) houdt zich bezig met wind in de meest ruime zin. Niet alleen ontwerpt men windturbines, maar ook voor watersporters is men al jaren actief in de weer. Fascinerend is het programma Sail Simulator dat inmiddels een grote schare enthousiaste beoefenaars heeft gevonden. Je kunt ermee zeilen in een snelle Laser of Flying Dutchman tot zelfs een wedstrijd Skûtsje aan toe. In totaal staan je 9 verschillende bootmodellen en 8 vaargebieden ter beschikking.
De vaarervaring wordt compleet met de speciale stuureenheid met helmstok en door het bijpassende stereogeluid. Met een add-on cd-rom worden extra vaargebieden en boten toegevoegd en wordt tevens een experimentele editor meegeleverd om de boten naar eigen inzichten aan te passen. Extra sensatie wordt verder verschaft met Match Racing 2000 waarin je alleen of met z'n tweeën tegen de computer kunt wedstrijdzeilen. In de complete versie worden daartoe twee stuureenheden meegeleverd.
Daarnaast voert men een aan het waterverkeer aangepast GPS-programma dat voor een echte boot de navigatie en routeplanning met behulp van satellieten mogelijk maakt. Sinds kort overigens met een nog veel grotere nauwkeurigheid omdat er door president Clinton hoogst persoonlijk een portie ruis uit is gehaald ;-). Dit WinGPS Pro is nu ook in een versie 3.0 op cd-rom leverbaar, samen met verschillende sets vaarkaarten voor heel Europa.
Onlangs ontwikkelde men ook de eerste digitale waterkaart van Friesland, die werd voorzien van ruim 60 luchtfoto's van steden en watersportdorpen en met veel wetenswaardigheden. Voor iedereen met een laptopje in de boot, maar deze kaart werkt ook samen met WinGPS Pro. Van alle programma's zijn Nederlandstalige demo's te downloaden.

Computer in de lucht
Een innoverend bedrijf slaat onverwachte wegen in en zo bedacht Wouter Kuik van het hierboven genoemde Stentec een nieuw concept voor een vogel-vliegsimulator. Al eeuwenlang immers blijkt de mens gefascineerd door het vliegen van vogels en dat is in onze tijd van vliegtuigen en raketten beslist niet verminderd. Nou zijn vogels en mensen nogal verschillend, o.a. in hun hartslag die bij vogels wel tien maal zo hoog ligt. Hoe men dan toch de noodzakelijke synchronisatie tussen mens en dier tot stand weet te brengen is te ervaren op de mooi vormgegeven en splinternieuwe site www.birdflight.net waar de BirdFlight Simulator wordt voorgesteld.
Zowel site als programma zijn nog lang niet klaar (men verwacht van het laatste pas eind dit jaar de betaversie), maar als je behoort tot degenen die graag experimenteren kun je er wel alvast mee aan de slag. Men is daar aan het Heeger Meer bovendien zeer geinteresseerd in al je op- en aanmerkingen en tevens in informatie over soortgelijke projecten elders in de wereld. Verder vormt het natuurlijk een prachtige stageplaats voor creatief ingestelde studenten...
 
Chinese verslaving...
Mahjongg (inderdaad met een dubbel-g) is een eeuwenoud Chinees spel dat zowel eenvoudig als zeer intrigerend is. Al in een vroeg stadium werd het naar de computer vertaald en met de tegenwoordige grafische kaarten is het natuurlijk helemaal genieten geblazen. Hoewel ik gewoonlijk spelletjes links zal laten liggen, kon ik het toch niet laten en inderdaad: ik raakte er meteen weer aan verslaafd.
Van Steve Moraff (www.moraff.com) vind je een erg modern vormgegeven gratis versie die zich ook nog eens onderscheidt door o.a. Satie's Gnossiennes en rags van Scott Joplin als achtergrondmuziekje ten gehore te brengen. Wie zich toch liever wil houden aan de traditie met z'n prachtige ivoren stukken en karakters, die kan terecht bij Quantum Axcess (www.qa.com) maar daarvoor dient na de gratis demoperiode wel $14.95 te worden betaald.

Tekenen met de computer
Vraag mensen naar een digitaal tekenprogramma en tien tegen één dat men met de naam Photoshop op de proppen komt. Toch zullen alleen degenen die professioneel bezig zijn dit programma van bijna 2000 gulden legaal op hun computer hebben staan. Een voor amateurs betere propositie vormt het eveneens zeer bekende PaintShop Pro van JASC (http://www.jasc.com/product.asp?) dat ook als shareware wordt uitgebracht. Dat wil hier zeggen, eerst gratis proberen en de prijs voor de Nederlandse versie is een bescheiden 269 gulden (http://www.cd-e.com/indexa.htm).
Het programma kent veel mogelijkheden tot het genereren van (bitmap)afbeeldingen of tot het uitgebreid bewerken van bijvoorbeeld foto's. De voor Photoshop bedoelde plug-ins van derden zijn tevens voor Paintshop Pro toe te passen. Het biedt echter ook zelf  in ruime mate filtereffecten en formaatconversies en je kunt er tevens rechtstreeks mee (in)scannen. Inbegrepen is Animation Shop, waarmee eenvoudig fraaie, kleine animaties zijn te maken.

Gratis tekenen
The Gimp (Everybody loves The Gimp) is een programma dat op een geheel eigen wijze Photoshop uitdaagt. Aanvankelijk werd het overeenkomstig het Open Source-principe ontwikkeld voor het bekende Linux besturingssysteem en vormt als zodanig een universele en krachtige, zij het wat eigenzinnige, beeldbewerker van de bovenste plank. Er is nu echter tevens een versie voor Windows beschikbaar (www.gimp.org) en overeenkomstig de filosofie van de makers is ook deze helemaal gratis. De download bedraagt echter wel zo'n 8.5 MB groot en de installatie kost iets meer moeite dan normaal, maar dat blijkt in alle opzichten de moeite waard. Uitgebreide manuals over het programma zijn op diverse plaatsen op het Internet te vinden
Aanmerkelijk kleiner en in feite meer beperkt tot het toepassen van allerlei filters is Ultimate Paint (http://www.megalux.hu/upaint), dat zoals de naam al aangeeft toch hoge ogen gooit. Even wennen zijn de penselen die doen herinneren aan het vroegere wonderprogramma van de Amiga, Deluxe Paint. Er zijn verder veel effecten die soms volkomen waanzinnig blijken, maar die je veel plezier zullen bieden. Wat het programma helaas ontbeert is een undo-functie. Een ander fraai effectprogramma is Arthaus Studio Xtra (www.handyproductions.com). Je zou hierbij echter wel wat meer controle over de vaak verrassende effecten wensen en dat geldt eveneens voor de soms sterke extra utilities voor fonts en achtergronden.

Nog meer tekenen
Een ander klein juweel met eveneens beperkte, maar nuttige functies ontdekte ik onlangs in ImagoWeb (http://fabrizio.jth.it), met ook hier vooral een aantal krachtige filtereffecten. Het Engrave-effect met een lijnraster heb ik bijvoorbeeld zelden zo fraai uitgewerkt gezien, al laat het dan af en toe wel eens een steekje vallen. Verder nog een tip voor degene die, bijvoorbeeld voor een website, graag 3 dimensionale knoppen toepast. Die moet dan zeker ook eens kijken naar Zpaint (www.steffengerlach.de/freeware/), een klein programmaatje dat deze op zeer eenvoudige wijze rond of hoekig, glanzend of transparant, glad of gestructureerd weet te produceren.

Zien met de computer
De computer is een venster op de wereld en soms, als digitale microscoop, op de heel kleine wereld. Met behulp van visualisatie-technieken kan het echter zelfs het onzichtbare laten zien. Zo laat Chemistry Visualized van de University of California at San Diego (http://www-wilson.ucsd.edu/education/gchem/) je in prachtige beelden kennismaken met belangrijke basisconcepten zoals de quantum mechanica en entropie. De afzonderlijke beelden (van het Sense's Bureau) zijn daarbij snel te bekijken; de animaties hebben met een omvang van 3-6 MB echter wat meer downloadtijd nodig.

Lang leve het googolplex
In een wereld die steeds kleiner wordt worden de getallen integendeel steeds groter. Zodanig dat daar al snel geen woorden meer voor zijn. Een quadriljoen zegt al niet zoveel, maar is nog steeds een relatief klein getal. Een googol, dat is tenminst iets. Dat is namelijk 10 tot de macht 100, ofwel een 1 met 100 nullen, een getal dat in feite groter is dan het totaal aantal fundamentele deeltjes in ons hele heelal. Flink groot dus... Maar dan hebben we ook nog een googolplex en dat is 10 tot de macht googol. Wie goochelen met zulke getallen leuk vindt moet zeker eens gaan kijken op http://www.informatik.uni-frankfurt.de/~fp/Tools/Googool.html, waar je natuurlijk ook alles kunt lezen over priemgetallen, het aloude Pi en nog zo wat.

Boem... ooooh....
Toen ik een jaar of vijftien was interesseerde ik me hevig voor het maken van allerlei soorten vuurwerk. Voor mijn ouders een allesbehalve geruststellende hobby, zoals ik pas later heb leren inzien. Maar het ouderlijk huis heeft het gelukkig overleefd, vooral omdat ik mijn vurige experimenten met raketten en het ontwerpen van mooie kleuren en sterretjes bij voorkeur in het vrije veld placht te verrichten. Sindsdien is mijn interesse veel andere kanten opgegaan, maar het was toch een feest der herkenning om de geheel aan pyrotechniek gewijdde site http://cc.oulu.fi/~kempmp/pyro.html te bezoeken. En ik zou niet weten wat er gebeurd zou zijn wanneer het Internet in die vijftiger jaren al had bestaan.

De volgende nieuwsbrief
Oorspronkelijk was deze aflevering bijna twee maal zo groot, maar dat wilde ik je met dit mooie weer niet aandoen. Voor de volgende keer in elk geval weer iets over gecomprimeerde muziek en de strijd met de grote muziekdistributeurs (die ons immers allemaal aangaat), hoe we een beetje zicht kunnen houden op onze steeds kleiner wordende, maar nog steeds grote, wereld, over conversies tussen verschillende maatsystemen en het kijken in stereo...


Dialoog is veel leuker dan alleenspraak en daarom is elk commentaar van harte welkom. Daarnaast kun je natuurlijk ook zelf een onderwerp aandragen. Klik hier voor het versturen van een e-mail bericht (ook voor aanmelding als nieuwe abonnee).

Deze nieuwsbrief werd samengesteld door Henk de Boer (henk.de.boer@hccnet.nl)